Question 1

เมื่อไรที่จำเป็นต้องทำเด็กหลอดแก้ว?

Accepted Answer

การทำเด็กหลอดแก้วใช้รักษาภาวะมีบุตรยากในกรณีต่อไปนี้ ท่อนำไข่อุดตันหรือเสียหาย / ภาวะมีบุตรยากจากฝ่ายชาย เช่น จำนวนอสุจิน้อยหรือการเคลื่อนไหวของอสุจิลดลง / ความผิดปกติของการตกไข่ หรือภาวะรังไข่ล้มเหลวก่อนวัยอันควร / เนื้องอกในมดลูก หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ในอุ้งเชิงกราน / อายุที่มากขึ้น / คู่ที่รักษาด้วยวิธีอื่นมาแล้วแต่ยังไม่ตั้งครรภ์

Question 2

กระบวนการทำเด็กหลอดแก้วคืออะไร?

Accepted Answer

เด็กหลอดแก้ว (IVF) คือการปฏิสนธิไข่และอสุจิภายนอกร่างกายในห้องปฏิบัติการ แล้วย้ายตัวอ่อนที่แข็งแรงกลับสู่โพรงมดลูก โดยมี 4 ขั้นตอนหลัก 1. กระตุ้นไข่ด้วยยาฮอร์โมน ติดตามผลด้วยอัลตราซาวนด์และการตรวจเลือด 2. เก็บไข่ภายใต้ยาสลบอย่างอ่อน พร้อมเก็บอสุจิฝ่ายชาย หรือใช้อสุจิที่แช่แข็งไว้ 3. ปฏิสนธิและเพาะเลี้ยงตัวอ่อนในห้องแล็บ IVF แล้วคัดเลือกตัวอ่อนคุณภาพดีที่สุด 4. ย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูกผ่านสายสวนขนาดเล็ก ตั้งแต่เริ่มกระตุ้นไข่จนถึงย้ายตัวอ่อน ใช้เวลาประมาณ 4–6 สัปดาห์

Question 3

อายุมีผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์หรือไม่?

Accepted Answer

มีผล อายุของฝ่ายหญิงเป็นปัจจัยสำคัญ ผู้หญิงอายุน้อยกว่า 35 ปีมักมีอัตราความสำเร็จของการทำ IVF สูงกว่าผู้ที่อายุเกิน 36 ปี เพราะอายุที่มากขึ้นและค่า AMH ที่ต่ำอาจลดทั้งปริมาณและคุณภาพของไข่ นอกจากอายุ คุณภาพของไข่และอสุจิ สุขภาพของมดลูก และการดูแลหลังย้ายตัวอ่อนก็มีผลเช่นกัน แพทย์จะประเมินโอกาสสำเร็จตามสภาพร่างกายของแต่ละคน

Question 4

นานแค่ไหนหลังจากรอบการทำเด็กหลอดแก้ว ถึงจะรู้ว่าท้อง?

Accepted Answer

หลังย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก ต้องรอประมาณ 10–14 วัน จึงตรวจเลือดเพื่อยืนยันว่าตั้งครรภ์หรือไม่ ทั้งรอบตั้งแต่เริ่มกระตุ้นไข่จนถึงย้ายตัวอ่อน ใช้เวลาประมาณ 4–6 สัปดาห์

Question 5

ICSI คืออะไร ต่างจาก IVF อย่างไร?

Accepted Answer

ICSI (อิ๊กซี่) คือการคัดเลือกอสุจิที่มีคุณภาพดีที่สุด แล้วฉีดเข้าไปในไข่โดยตรงภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ต่างจาก IVF แบบปกติที่ปล่อยให้อสุจิหลายตัวเข้าปฏิสนธิกับไข่เอง จึงช่วยเพิ่มอัตราการปฏิสนธิ โดยเฉพาะเมื่ออสุจิมีจำนวนน้อย เคลื่อนไหวไม่ดี หรือรูปร่างผิดปกติ

Question 6

ICSI เหมาะกับใคร?

Accepted Answer

แพทย์มักแนะนำการทำ ICSI ในกรณีต่อไปนี้ ฝ่ายชายมีปัญหาคุณภาพอสุจิ เช่น จำนวนน้อย เคลื่อนที่ช้า หรือรูปร่างผิดปกติ / ฝ่ายหญิงอายุมาก หรือมีปริมาณไข่จำกัด / คู่ที่พยายามมีบุตรเองหรือทำ IVF มาหลายครั้งแต่ยังไม่สำเร็จ / คู่ที่ต้องการนำไข่ที่แช่แข็งไว้มาปฏิสนธิ

Question 7

ค่าใช้จ่ายในการทำเด็กหลอดแก้วขึ้นอยู่กับอะไร?

Accepted Answer

การทำเด็กหลอดแก้วที่ BIC ราคาเริ่มต้น 289,999 บาท ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับอายุและสุขภาพของฝ่ายหญิง คุณภาพไข่และอสุจิ จำนวนรอบที่ทำ และเทคนิคเสริม เช่น การเก็บอสุจิด้วย PESA/TESE หรือการตรวจ PGT คลินิกจะประเมินค่าใช้จ่ายให้อย่างโปร่งใสก่อนเริ่มการรักษา

Question 8

IUI คืออะไร ต่างจาก IVF อย่างไร?

Accepted Answer

IUI หรือการฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก คือการคัดเฉพาะอสุจิที่แข็งแรงและเคลื่อนที่ได้ดี แล้วฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรงในช่วงไข่ตก การปฏิสนธิจึงยังเกิดขึ้นเองภายในร่างกาย ต่างจาก IVF และ ICSI ที่ปฏิสนธิภายนอกในห้องปฏิบัติการ ขั้นตอนฉีดเชื้อใช้เวลาเพียง 5–10 นาที ไม่เจ็บและไม่ต้องดมยาสลบ

Question 9

IUI เหมาะกับใคร และมีโอกาสสำเร็จเท่าไร?

Accepted Answer

คู่ที่ไม่ทราบสาเหตุของการมีบุตรยากอย่างชัดเจน / ฝ่ายหญิงที่มีปัญหามูกปากมดลูก หรือไข่ตกไม่สม่ำเสมอ / ฝ่ายชายที่มีปัญหาสมรรถภาพทางเพศ หรือจำนวนอสุจิน้อยกว่าเกณฑ์เล็กน้อย โอกาสสำเร็จเฉลี่ยประมาณ 10–15% ต่อรอบ แพทย์มักแนะนำให้ลองประมาณ 3–4 รอบ

Question 10

ต้องฉีดยากระตุ้นไข่กี่วัน?

Accepted Answer

โดยทั่วไปประมาณ 8–10 วัน ขึ้นกับการตอบสนองของรังไข่แต่ละคน แพทย์จะติดตามขนาดฟองไข่อย่างใกล้ชิด เมื่อไข่พร้อมจะฉีดยาเร่งไข่ตก (Trigger Injection) และเก็บไข่ประมาณ 34–36 ชั่วโมงหลังฉีด

Question 11

ยากระตุ้นไข่อันตรายหรือไม่?

Accepted Answer

ยาในกลุ่มฮอร์โมน GnRH, FSH และ LH ปลอดภัยเมื่ออยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ผลข้างเคียงส่วนใหญ่ไม่รุนแรง เช่น ท้องอืดหรือปวดตึงท้องเล็กน้อย ส่วนภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป (OHSS) พบได้น้อยมากเมื่อควบคุมปริมาณยาและติดตามผลอย่างใกล้ชิด หากปวดท้องรุนแรงหรือท้องอืดมากผิดปกติ ควรแจ้งแพทย์ทันที

Question 12

PGT คืออะไร?

Accepted Answer

PGT (Preimplantation Genetic Testing) คือการตรวจสารพันธุกรรมของตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการก่อนย้ายกลับสู่โพรงมดลูก เป็นขั้นตอนที่เพิ่มจากการทำ IVF/ICSI ปกติ เพื่อเลือกตัวอ่อนที่ไม่มีความผิดปกติทางพันธุกรรม ช่วยเพิ่มโอกาสสำเร็จและลดความเสี่ยงการแท้งบุตร

Question 13

PGT-A กับ PGT-M ต่างกันอย่างไร?

Accepted Answer

PGT-A ตรวจจำนวนโครโมโซมทั้ง 23 คู่ว่าเกินหรือขาดหรือไม่ เช่น กลุ่มอาการดาวน์ เหมาะกับผู้หญิงอายุมาก หรือคู่ที่เคยแท้งซ้ำ / PGT-M ตรวจโรคยีนเดี่ยวที่ทราบสาเหตุ เช่น ธาลัสซีเมีย เหมาะกับคู่ที่เป็นพาหะหรือมีความเสี่ยงโรคทางพันธุกรรมเฉพาะ BIC มีการตรวจ PGT-SR สำหรับคู่ที่มีการสับเปลี่ยนโครงสร้างโครโมโซม (Translocation) ด้วย

Question 14

ใครควรตรวจโครโมโซมตัวอ่อน PGT-A?

Accepted Answer

คู่ที่มีประวัติความผิดปกติทางโครโมโซมในครอบครัว หรือเคยมีบุตรเป็นโรคทางพันธุกรรม / คู่ที่เคยแท้งบุตรมากกว่า 2 ครั้ง / ฝ่ายหญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป / คู่ที่ทำ IVF/ICSI มากกว่า 2 ครั้งแต่ยังไม่สำเร็จ

Question 15

รอผลตรวจ PGT นานเท่าไร?

Accepted Answer

ประมาณ 2–3 สัปดาห์ นับจากวันที่ส่งตัวอย่างเซลล์ไปวิเคราะห์ ระหว่างรอผลตัวอ่อนจะถูกแช่แข็งไว้ และนัดย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง (FET) ในรอบเดือนถัดไป เมื่อผลยืนยันว่าตัวอ่อนปกติ

Question 16

การเจาะเซลล์ตัวอ่อนมีความเสี่ยงไหม?

Accepted Answer

ความเสี่ยงต่อตัวอ่อนถือว่าต่ำมาก การเจาะเก็บเซลล์ (Biopsy) ทำโดยนักวิทยาศาสตร์ตัวอ่อนที่เชี่ยวชาญ ภายใต้กล้องจุลทรรศน์และเครื่องมือที่แม่นยำ ตัวอ่อนต้องเจริญถึงระยะบลาสโตซิสต์ก่อน จึงจะเจาะตรวจได้

Question 17

ฝากไข่คืออะไร?

Accepted Answer

การฝากไข่ (Egg Freezing) คือการเก็บเซลล์ไข่คุณภาพดีด้วยการแช่แข็งแบบ Vitrification ในไนโตรเจนเหลวที่ -196 °C เมื่อพร้อมมีบุตร จึงนำไข่มาละลาย ปฏิสนธิกับอสุจิของสามีที่ถูกต้องตามกฎหมาย แล้วย้ายตัวอ่อนกลับสู่โพรงมดลูก การใช้ไข่ที่ฝากไว้ต้องทำร่วมกับ IVF หรือ ICSI เท่านั้น

Question 18

ควรฝากไข่ตอนอายุเท่าไร และเหมาะกับใคร?

Accepted Answer

ช่วงอายุที่เหมาะที่สุดคือ 27–34 ปี เพราะคุณภาพไข่ขึ้นอยู่กับอายุขณะฝาก การฝากไข่เหมาะกับ ผู้หญิงที่ยังไม่พร้อมมีครอบครัว แต่ต้องการเพิ่มโอกาสมีบุตรในอนาคต / ผู้ที่ต้องเข้ารับเคมีบำบัด หรือมีภาวะที่อาจกระทบต่อรังไข่ / ผู้ที่มีประวัติครอบครัวหมดประจำเดือนก่อนวัย

Question 19

ฝากไข่ได้นานแค่ไหน?

Accepted Answer

ด้วยเทคโนโลยี Vitrification คุณภาพไข่ไม่ลดลงแม้เก็บไว้หลายปี รายงานทางการแพทย์พบว่าไข่ที่เก็บนานกว่า 10 ปียังใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งสำคัญกว่าคืออายุขณะฝาก ยิ่งฝากตอนอายุน้อย คุณภาพไข่ยิ่งดี

Question 20

แช่แข็งตัวอ่อนเก็บได้นานเท่าไร?

Accepted Answer

ตัวอ่อนที่แช่แข็งแบบผลึกแก้ว (Vitrification) ที่ -196 °C เก็บรักษาได้ตั้งแต่ 5 ปี และในหลายกรณียังใช้ได้ผลดีแม้เก็บนานกว่า 10 ปี ช่วยลดการกระตุ้นรังไข่ซ้ำหากต้องการมีบุตรเพิ่มในภายหลัง

Question 21

เก็บไข่เจ็บไหม ต้องพักฟื้นกี่วัน?

Accepted Answer

การเก็บไข่ทำภายใต้การดมยาสลบแบบอ่อน ดูแลโดยวิสัญญีแพทย์ จึงไม่รู้สึกเจ็บและใช้เวลาไม่นาน ส่วนใหญ่กลับบ้านได้ภายในวันเดียว และกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติหลังพักฟื้นไม่กี่วัน

Question 22

PESA และ TESE คืออะไร ต่างกันอย่างไร?

Accepted Answer

ทั้งสองเป็นหัตถการเก็บอสุจิโดยตรง สำหรับผู้ชายที่ไม่พบอสุจิในน้ำเชื้อ (Azoospermia) PESA ใช้เข็มเจาะผ่านผิวหนังเพื่อดูดอสุจิจากท่อพักอสุจิ มักใช้ยาชาเฉพาะที่ และกลับบ้านได้ในวันเดียว / TESE เป็นการผ่าตัดเล็กนำชิ้นเนื้อจากอัณฑะมาแยกหาอสุจิใต้กล้องจุลทรรศน์ อาจต้องพักฟื้นนานกว่า PESA เล็กน้อย แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะกับแต่ละคน ไม่จำเป็นต้องทำทั้งสองวิธี

Question 23

PESA/TESE เหมาะกับใคร?

Accepted Answer

ภาวะไม่มีอสุจิแบบอุดตัน เช่น เคยทำหมันชาย หรือท่อนำอสุจิอุดตัน / ภาวะไม่มีอสุจิแบบไม่อุดตัน ที่อัณฑะยังผลิตอสุจิได้แต่ไม่ออกมาในน้ำเชื้อ / ผู้ที่หลั่งผิดปกติ หรือไม่มีท่อนำอสุจิมาตั้งแต่กำเนิด อสุจิที่เก็บได้นำไปทำ ICSI ได้ทันที หรือแช่แข็งไว้ใช้ภายหลัง

Question 24

ฝากอสุจิได้นานกี่ปี?

Accepted Answer

ด้วยเทคนิค Cryopreservation อสุจิเก็บรักษาได้หลายปีโดยไม่สูญเสียคุณภาพ งานวิจัยระบุว่าอสุจิที่เก็บนานกว่า 10 ปียังใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพในหลายกรณี ผู้ที่ต้องรับเคมีบำบัดหรือรังสีบำบัด ควรฝากอสุจิไว้ก่อนเริ่มการรักษา

Question 25

ต้องเตรียมตัวอย่างไรก่อนเก็บอสุจิ?

Accepted Answer

งดการหลั่งประมาณ 2–5 วันก่อนเก็บ เพื่อให้อสุจิมีปริมาณและคุณภาพดี งดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และแจ้งแพทย์เรื่องโรคประจำตัวหรือยาที่ใช้อยู่เป็นประจำ สำหรับการทำ IUI แนะนำให้งดหลั่งประมาณ 2–4 วัน

คำถามที่พบบ่อย

เด็กหลอดแก้วและอิ๊กซี่

IUI และการกระตุ้นไข่

การตรวจพันธุกรรมตัวอ่อน

ฝากไข่และแช่แข็งตัวอ่อน

ภาวะมีบุตรยากฝ่ายชาย

ยังมีคำถาม?

พร้อมพบแพทย์แล้วหรือยัง?