ทำ ICSI คืออะไร ต่างจาก IVF อย่างไร เหมาะกับใครและสิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

เมื่อคู่รักกำลังหาข้อมูลเกี่ยวกับการรักษาภาวะมีบุตรยาก คำว่า ICSI มักเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ถูกค้นหาบ่อย เพราะเป็นวิธีที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนการปฏิสนธิโดยตรง หลายคนจึงสงสัยว่า ICSI คืออะไร ต่างจาก IVF อย่างไร จำเป็นต้องใช้ทุกครั้งหรือไม่ และก่อนเข้าสู่กระบวนการควรเตรียมตัวอย่างไร

สิ่งสำคัญคือ ICSI ไม่ได้เหมาะกับทุกคน และไม่ควรใช้คำว่า “ทำแล้วสำเร็จมากกว่า IVF” โดยไม่มีข้อมูลเฉพาะบุคคลรองรับ เพราะการเลือกวิธีปฏิสนธิควรพิจารณาจากสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก ผลตรวจ และประวัติการรักษาของแต่ละคู่

ICSI ต่างจาก IVF ตรงไหน

ทั้ง IVF และ ICSI อยู่ในกลุ่มเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ และมีขั้นตอนก่อนและหลังการปฏิสนธิหลายส่วนที่คล้ายกัน ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่วิธีทำให้ไข่กับอสุจิปฏิสนธิกัน

ใครบ้างที่แพทย์อาจพิจารณา ICSI

ข้อบ่งชี้ที่มีข้อมูลรองรับมากที่สุดคือปัจจัยฝ่ายชาย นอกจากนี้ยังมีกรณีอื่นที่แพทย์อาจพิจารณาใช้ ICSI ได้แก่

• ปัจจัยฝ่ายชาย เช่น มีจำนวนอสุจิน้อย การเคลื่อนไหวของอสุจิผิดปกติ หรือมีปัญหาที่ทำให้อสุจิเข้าถึงไข่ได้ยาก
• เคยมีปัญหาการปฏิสนธิจาก IVF คือเกิดการปฏิสนธิน้อยมากหรือไม่เกิดการปฏิสนธิ แม้ผลตรวจน้ำเชื้อจะไม่ได้ผิดปกติอย่างชัดเจน
• ฝ่ายหญิงอายุมาก หรือใช้ไข่ที่แช่แข็งนำออกมาปฏิสนธิ ซึ่งต้องใช้กระบวนการ ICSI เช่นกัน

ดังนั้น หากกำลังสงสัยว่าการทำ ICSI จำเป็นหรือไม่ คำตอบไม่ควรดูจากอายุหรือความต้องการเพียงอย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากการประเมินทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายก่อน

ขั้นตอนการทำ ICSI มีอะไรบ้าง

แม้คำว่า ICSI จะหมายถึงเฉพาะขั้นตอนการฉีดอสุจิเข้าไปในไข่ แต่ในทางปฏิบัติ ผู้เข้ารับการรักษามักต้องผ่านหลายขั้นตอนก่อนถึงช่วงปฏิสนธิ

1. 01

   ตรวจและประเมินก่อนเริ่มการรักษา

   แพทย์จะประเมินประวัติสุขภาพ ประวัติการมีบุตร และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ ฝ่ายหญิงอาจได้รับการตรวจเลือดหรือฮอร์โมนและอัลตราซาวนด์ ขณะที่ฝ่ายชายมักได้รับการตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อเพื่อประเมินคุณภาพของอสุจิ การตรวจทั้งสองฝ่ายช่วยให้แพทย์มองภาพรวมก่อนวางแผนรักษา

2. 02

   กระตุ้นรังไข่และติดตามการเจริญเติบโตของฟอลลิเคิล

   ฝ่ายหญิงจะได้รับยากระตุ้นรังไข่ตามแผนที่แพทย์กำหนด เพื่อช่วยให้มีไข่หลายใบที่เก็บได้ในรอบเดียว จากนั้นจะติดตามขนาดของฟอลลิเคิลและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการเก็บไข่

   ที่ BIC

   BIC มีแนวทาง iCOS (Individualized Ovarian Stimulation) เพื่อออกแบบการกระตุ้นรังไข่ให้เหมาะกับข้อมูลของผู้เข้ารับการรักษาแต่ละราย

3. 03

   เก็บไข่

   เมื่อฟอลลิเคิลมีขนาดเหมาะสม แพทย์จะวางแผนการฉีดยาที่ทำให้ไข่พร้อมสำหรับการเก็บ แล้วจึงเข้าสู่ขั้นตอนเก็บไข่ ซึ่งเป็นหัตถการทางการแพทย์ รายละเอียดเรื่องการระงับความรู้สึกหรือการเตรียมตัวขึ้นอยู่กับแผนการรักษาและแนวทางของสถานพยาบาล

4. 04

   เตรียมอสุจิและทำ ICSI

   หลังได้ไข่และตัวอย่างอสุจิ นักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนจะประเมินและเตรียมเซลล์สืบพันธุ์สำหรับการปฏิสนธิ แล้วใช้อุปกรณ์ขนาดเล็กภายใต้กล้องจุลทรรศน์ฉีดอสุจิหนึ่งตัวเข้าไปในเซลล์ไข่โดยตรง

   ขั้นตอนนี้ไม่ได้หมายความว่าไข่ทุกใบจะปฏิสนธิ หรือทุกตัวอ่อนจะพัฒนาไปถึงระยะที่ย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูกได้ ผลลัพธ์ในแต่ละขั้นตอนขึ้นอยู่กับคุณภาพของไข่ อสุจิ และปัจจัยอื่นของแต่ละบุคคล

5. 05

   เพาะเลี้ยงตัวอ่อน

   หลังการปฏิสนธิ ตัวอ่อนจะถูกเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการเพื่อประเมินการพัฒนาตามช่วงเวลา หากมีตัวอ่อนที่เหมาะสมและมีข้อบ่งชี้ แพทย์อาจพิจารณาการตรวจพันธุกรรมตัวอ่อนก่อนย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก

   ที่ BIC

   BIC มีบริการ PGT-A และ PGT-M โดยใช้ NGS เป็นเทคโนโลยีสำหรับการตรวจ การเลือกตรวจขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้และแผนการรักษาของแต่ละราย

6. 06

   ย้ายตัวอ่อน

   เมื่อตัวอ่อนอยู่ในระยะที่เหมาะสม แพทย์จะวางแผนการย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก โดยในแผนการรักษาจะมีการแช่แข็งตัวอ่อนและย้ายในรอบถัดไป

   ที่ BIC

   BIC มีบริการ Embryo Freezing และโปรแกรมการย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

หากไม่มีอสุจิในน้ำเชื้อ สามารถใช้ ICSI ได้หรือไม่

กรณีที่ตรวจไม่พบอสุจิในน้ำเชื้อ (Azoospermia) จำเป็นต้องหาสาเหตุก่อน เพราะอาจเกิดจากการอุดตันของระบบลำเลียงอสุจิ หรือความผิดปกติของการสร้างอสุจิ ที่ Bangkok IVF Clinic (BIC) มีบริการ PESA และ TESE สำหรับเก็บอสุจิโดยตรงในผู้ชายบางรายที่มีภาวะดังกล่าว

แพทย์จะเลือกวิธีตามสาเหตุและสภาพของผู้ป่วย อสุจิที่ได้สามารถนำมาใช้กับ ICSI ได้ในกรณีที่เหมาะสม หรืออาจพิจารณาแช่แข็งไว้ใช้ในอนาคตตามแผนการรักษา

การทำ ICSI มีข้อจำกัดอะไรบ้าง

การอธิบาย ICSI อย่างถูกต้องควรพูดถึงทั้งประโยชน์และข้อจำกัด ไม่ควรนำเสนอเฉพาะด้านที่ทำให้รู้สึกว่าเทคโนโลยีที่ซับซ้อนกว่าจะเหมาะกับทุกคน

• ต้องอาศัยห้องปฏิบัติการและบุคลากรที่มีทักษะเฉพาะ
• การฉีดอสุจิเข้าไปในไข่มีความเสี่ยงที่ไข่บางใบอาจได้รับความเสียหายจากขั้นตอนการทำหัตถการ หากขาดความชำนาญ
• การปฏิสนธิสำเร็จไม่ได้เท่ากับการตั้งครรภ์หรือการคลอดบุตรเสมอไป เพราะหลังการปฏิสนธิยังมีขั้นตอนการพัฒนาของตัวอ่อน การฝังตัว และปัจจัยด้านสุขภาพของผู้ตั้งครรภ์อีกหลายด้าน

ดังนั้นจึงไม่ควรใช้ ICSI เป็นคำรับประกันผลการรักษา

ทำ ICSI ที่ Bangkok IVF Clinic มีขั้นตอนอย่างไร

Bangkok IVF Clinic (BIC) ให้บริการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ตั้งแต่การประเมินภาวะมีบุตรยาก การกระตุ้นรังไข่ การเก็บไข่ IVF และ ICSI รวมถึง PGT และบริการแช่แข็งไข่ อสุจิ และตัวอ่อน

สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาทำ ICSI การเริ่มต้นที่เหมาะสมไม่ใช่การเลือกแพ็กเกจหรือเลือกเทคโนโลยีทันที แต่ควรเริ่มจากการพูดคุยกับแพทย์และตรวจประเมินข้อมูลของทั้งคู่ก่อน เพื่อดูว่าปัญหาอยู่ที่ส่วนใด และวิธีปฏิสนธิแบบใดมีเหตุผลรองรับในกรณีนั้น

ควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนตัดสินใจ

สิ่งที่ควรเตรียมก่อนเข้าปรึกษาแพทย์ มีดังนี้

• ประวัติการมีบุตร
• ระยะเวลาที่พยายามตั้งครรภ์
• ข้อมูลรอบเดือน
• โรคประจำตัวและยาที่ใช้
• ประวัติการรักษาที่เกี่ยวข้อง
• ผลตรวจเดิม เช่น น้ำเชื้อ ฮอร์โมน อัลตราซาวนด์ หรือ IVF ครั้งก่อน

การทำความเข้าใจข้อมูลเหล่านี้ก่อนจะช่วยให้การพูดคุยกับแพทย์ตรงประเด็นมากขึ้น และทำให้คู่รักเปรียบเทียบทางเลือกต่าง ๆ โดยเข้าใจว่าทำไมจึงมีการแนะนำวิธีใดวิธีหนึ่ง